De kerncentrales en hun economische en maatschappelijke rol

Wist je dat onze kerncentrales gemiddeld meer dan 80 % van de tijd elektriciteit produceren? Een dergelijke stabiele energiebron in de elektriciteitsmix leidt tot een competitieve marktprijs. Tot slot zorgen onze kerncentrales ook voor jobs. Ontdek alles over de economische en maatschappelijke rol van onze kerncentrales.

Wat is de invloed op de energieprijs?

Kernenergie in de elektriciteitsmix houden heeft een neerwaarts effect op de marktprijs voor elektriciteit. Het is namelijk goedkoper om elektriciteit te produceren op basis van geïnstalleerde kernenergie, dan op basis van aardgas of steenkool.

Omgekeerd zal de geplande kernuitstap de gemiddelde productiekost van elektriciteit verhogen. Ook de CO₂ -prijs en de brandstofkost worden dan verhoogd en door de toenemende import zal de handelsbalans negatief beïnvloed worden. Indien de Belgische overheid zou beslissen om ook na 2025 nog 2 kerncentrales open te houden, kan het voordeel van de lagere elektriciteitsprijs voor de consument volgens Elia oplopen tot 120 miljoen euro/jaar.

Daarnaast zou de ondersteuning van nieuw te bouwen gascentrales (om de bevoorradingszekerheid te garanderen) volgens consultancybureau PriceWaterhouseCoopers bij een volledige kernuitstap ongeveer € 345 miljoen per jaar kosten. Men kan ervan uitgaan dat, net zoals in andere landen, de helft van de kost van dit mechanisme – zo mogelijk zelfs nog meer – ten laste zal zijn van de residentiële en industriële elektriciteitsconsumenten. Een meer geleidelijke kernuitstap maakt het mogelijk om de kosten van die relatief dure tussenstap (met nieuwe gascentrales) te beperken en de vrijgekomen middelen te investeren in CO₂-vrije technologieën die ook na 2050 nog een rol kunnen spelen. Een uitbatingsverlenging van 2 kerncentrales levert zo een besparing van 60 à 250 miljoen euro per jaar op, voor wat betreft vermeden ondersteuning aan gascentrales, en dit gedurende de hele duur van de verlenging.

Hoeveel jobs creëren de kerncentrales?

Momenteel creëert de productie van kernenergie zowat 9000 jobs in België.
Bij een volledige kernuitstap zouden daar slechts 2000 van overblijven, voornamelijk voor het ontmantelen van de centrales. Met andere woorden: als alle nucleaire eenheden op hun wettelijke datum worden stilgelegd, gaan meer dan 7000 jobs verloren. Alternatieven vinden voor al deze jobs door de bouw van hernieuwbare productieparken of het bemannen van bijvoorbeeld gascentrales, is niet mogelijk om de simpele reden dat voor de exploitatie van deze types energieproductie veel minder mensen nodig zijn.

Wat is de beschikbaarheid van de kerncentrales?

De gemiddelde beschikbaarheid van de Belgische kerncentrales sinds 2000 bedraagt 81,2 %. Dat is in lijn met het internationale gemiddelde van 78,9 % (over de periode 2000 tot 2018).

Tot 2011 haalden de Belgische kerncentrales beschikbaarheidscijfers die zelfs vlot boven 85 % gingen. Vanaf 2012 daalden ze tot net onder 80 %, met laagterecords in 2014, 2015 en 2018.

De oorzaken van die lagere beschikbaarheid waren:

  • Een verhoogd veiligheidsbewustzijn en nieuwe veiligheidsnormen, onder meer door de gebeurtenissen in Fukushima. Dankzij versterkte inspectieprogramma’s kwamen enkele afwijkingen aan het licht in de Belgische kerncentrales. Als verantwoordelijk uitbater legde Electrabel preventief haar centrales stil voor grondige analyses, inspecties en werkzaamheden.
  • Heel wat complexe projecten in het kader van de uitbatingsverlengingen van Doel 1, 2 en Tihange 1, waardoor de centrales de voorbije jaren meermaals voor lange tijd stillagen.

Electrabel engageert zich om de beschikbaarheid van haar kerncentrales nog te verhogen. In totaal investeerde Electrabel 1,3 miljard euro voor de eerder door de overheid besliste uitbatingsverlenging van Doel 1, 2 en Tihange 1. Vanaf midden 2020 zullen de investeringsprojecten voor de uitbatingsverlengingen van Doel 1, 2 en Tihange 1 afgerond zijn. De komende jaren zullen de centrales dus minder lang stilliggen voor onderhoud en bijgevolg opnieuw sterke beschikbaarheidscijfer kunnen voorleggen.