De stresstests in België

Nadat een zeebeving en de daaropvolgende tsunami in 2011 de kerncentrale van Fukushima (Japan) ernstig beschadigden, besloot Europa alle kerncentrales te onderwerpen aan weerstandstests of ‘stresstests’. Die tests moesten de veiligheidsmarges van kerncentrales in extreme omstandigheden beoordelen.

Wat is er gebeurd in Fukushima ?

Op 11 maart 2011 werd de kerncentrale van Fukushima – Daiichi automatisch uitgeschakeld wegens een aardbeving. De tsunami die erop volgde, vernielde het koelsysteem van de reactoren 1, 2 en 3. Door oververhitting smolten de splijtstofhulzen grotendeels, en deden zich ontploffingen voor, waarbij hoge concentraties radioactiviteit vrijkwamen.

Kan het ongeval van Fukushima ook in België gebeuren ?

De seismische activiteit rond de sites van Doel en Tihange is in niets vergelijkbaar met die in Japan. De site in Japan ligt op een breuklijn tussen grote continentale en oceanische platen. Voorts blijkt uit het onderzoek dat het ongeval van Fukushima niet door de aardbeving zelf maar door de daaropvolgende tsunami werd veroorzaakt. Het risico op een tsunami in Doel en Tihange is zeer beperkt.

De Belgische kerncentrales verschillen qua ontwerp sterk van de Japanse centrales in Fukushima. De Belgische centrales zijn PWR-reactoren (pressurized water reactors). Die zijn veiliger dan BWR-reactoren (Boiling Water Reactor) zoals die van Fukushima.

De uraniumtabletten bevinden zich in gesloten splijtstofhulzen die in het reactorvat geplaatst worden. Het stalen reactorvat heeft een dikte van 20 cm en bevindt zich in het reactorgebouw. Het reactorgebouw bestaat uit 2 betonnen wanden van elk 1 meter dikte. De kans op een ramp als gevolg van een aardbeving of overstroming is nagenoeg onbestaande in België. Daarenboven zijn de Belgische kerncentrales bestand tegen extreme omstandigheden waaronder overstromingen.

Welke lessen werden getrokken uit deze ongevallen?

Na de ramp in Fukushima werden alle Europese sites met nucleaire installaties door de Europese Unie aan tests onderworpen, de zogeheten ‘stress tests’ (weerstandstests). Deze tests gingen na in welke mate de installatie bestand is tegen extreme natuurfenomenen. In België gingen we ook na in welke mate de centrales bestand zijn tegen menselijke daden zoals terrorisme en cyberattacks. Uit de tests bleek dat de Belgische centrales tot de meest robuuste van Europa behoren, en voldoende beschermd zijn tegen gebeurtenissen van natuurlijke oorsprong en moedwillig kwaad opzet (terrorisme).

Welke investeringen werden uitgevoerd in onze centrales na deze Belgian Stress Tests (BEST)?

De totale investeringen in het kader van BEST bedragen ongeveer 200 miljoen euro. Deze investeringen dragen bij tot de continue verbetering van de nucleaire veiligheid van de installaties en maken ze bestand tegen de meest extreme situaties.

De meest in het oog springende actie die naar aanleiding van het BEST-project werd uitgevoerd in Tihange is de bouw van de muur rond de site. Dit bouwwerk beschermt de site van Tihange tegen overstromingen bij een uitzonderlijk hoge waterstand van de Maas. De complexe constructie is 2,3 meter hoog en 1,8 kilometer lang en is voorzien van sluizen, afvoerkanalen en pompen. In oktober 2015 werd de muur in dienst genomen.

De brandweerwagens die de sites aanschaften, zijn in staat om een brand te bestrijden tot op een hoogte van meer dan 65 meter, de hoogte van het reactorgebouw. Het voertuig kan ook ingezet worden bij wateroverlast op de site. Het beschikt immers over dompelpompen die 10 000 liter per minuut kunnen wegpompen.

Beide sites zijn voorzien van specifieke ultieme hulpmiddelen. Dit zijn veelal mobiele installaties (pompen, dieselgeneratoren …) die ingezet kunnen worden indien de elektrische voeding en/of alle mogelijkheden om de nakomende warmte van de kern af te voeren wegvallen.
In Doel werd een speciaal seismisch gebouw (Gebouw Ultieme Middelen) gezet om mobiele pompen, dieselgroepen, brandweermateriaal en -wagens in alle veiligheid te stockeren.

Alle kerncentrales in Doel als Tihange worden ook uitgerust met een ‘Filtered Containment Vent’-systeem. Dit systeem is voorzien van een speciale filter, die ervoor zorgt dat er in extreme ongevalssituaties geen radioactiviteit terechtkomt in de omgeving.

En ten slotte werd op beide sites een nieuwe noodplanorganisatie uitgewerkt om een zwaar incident op alle eenheden tegelijk te beheersen.

Het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle analyseerde de ‘Belgian Stress Tests’-rapporten voor Doel en Tihange. Hun conclusie? De kerncentrales kunnen zonder risico extreme omstandigheden weerstaan, met garantie van de essentiële veiligheidsfuncties. Het agentschap stelde een plan met verbeteringsacties op en voegde daar de aanbevelingen van de European Nuclear Safety Regulations Group (ENSREG) aan toe. ENSREG heeft de resultaten van alle stresstests grondig bestudeerd. Op basis van haar verslag besliste de Europese Commissie dat de Belgische kerncentrales tot de meest robuuste behoren. 

Extra informatie:

Downloads

Infofolder weerstandstesten (pdf, 153.88 KB)

Infofolder weerstandstesten (Frans) (pdf, 214.24 KB)

Actieplan BEST FANC december 2012 (Engels) (pdf, 857.46 KB)

Weerstandstesten progress report augustus 2011 (Engels) (pdf, 1.53 MB)

Resultaten weerstandstesten Doel november 2011 (pdf, 832.1 KB)

Persmededeling weerstandstesten november 2011 (pdf, 318.86 KB)

Eindrapport Doel oktober 2011 (pdf, 12.84 MB)

Eindrapport Tihange oktober 2011 (Frans) (pdf, 13.4 MB)